دايمى محروم مىكنم عذابهاى دردناك به شما مىچشانم » « 1 » . عيسى عليه السّلام فرموده است : « بسا بدنهاى رعنا و چهره‌هاى زيبا و زبانهاى شيوا كه فردا در طبقات دوزخ مىنالند » بنابراين اى بيچاره دربارهء اين هول و هراسها بينديش و بدان كه خداوند دوزخ را توأم با ترس و وحشت آفريده و مردمى را براى آن خلق كرده كه كم يا زياد نمىشوند ، و اين موضوعى است كه قضاى خداوند بر آن صادر گشته و امر آن خاتمه يافته است ، خداوند فرموده است : وَ أَنْذِرْهُمْ يَوْمَ الْحَسْرَةِ إِذْ قُضِيَ الْأَمْرُ وَ هُمْ فِي غَفْلَةٍ « 2 » ، به جانم سوگند كه اين اشاره به روز قيامت است ، ليكن اين حكم در روز قيامت صادر نمىشود بلكه در ازل الآزال صدور يافته و در روز قيامت آنچه قضاى الهى بدان سبقت گرفته آشكار مىگردد . شگفتا از تو كه خنده و بازى كنى و خود را به امور ناچيز و بى اهميّت دنيا سرگرم سازى در حالى كه نمىدانى قلم قضا چه چيزى از پيش برايت رقم زده است . اگر بگويى : كاش مىدانستم كه بازگشتم به كجا و عاقبت و سرنوشت من چيست و چه چيزى قلم قضا درباره من رقم زده است ؟ پاسخ اين است كه براى تو نشانه‌اى است كه مىتوانى با آن خوگيرى و به سبب آن اميد خود را صادق بدانى و آن اين است كه به احوال و اعمال خويش بنگرى چه بر هر كسى آنچه را براى آن خلق شده ميسّر و آسان كرده‌اند ، پس اگر راه خير برايت آسان شده است خوشحال باش كه از آتش به دورى ، و اگر هر زمان قصد كار خيرى مىكنى موانع تو را احاطه مىكند تا از آن دست باز دارى و هرگاه قصد كار بدى مىكنى اسباب آن برايت ميسّر و آسان مىشود تا آن را انجام دهى بدان كه قضاى الهى همين را بر تو رقم زده است ، زيرا دلالت اين امر بر سرانجام كار مانند دلالت باران بر رويش گياه و دلالت دود بر آتش است . خداوند فرموده است : إِنَّ الْأَبْرارَ لَفِي نَعِيمٍ ، وَ إِنَّ الْفُجَّارَ لَفِي جَحِيمٍ « 3 » . بنابراين خود را بر آن دو آيه عرضه كن تا جايگاه خود را در سراى دنيا و آخرت بدانى .

--> ( 1 ) عراقى گفته است : ما آن را در الاربعين از ابى هدبه از انس نقل كرده‌ايم ، و ابو هدبه همان ابراهيم بن هدبه هالك است . ( 2 ) مريم / 39 : آنها را از روز حسرت ( روز رستاخيز كه براى همه مايه حسرت و اندوه است ) بترسان ، روزى كه همه چيز پايان مىيابد و حال آن كه آنان در غفلت‌اند و ايمان نمىآورند . ( 3 ) انفطار / 13 و 14 : مسلّما نيكان در نعمتهاى فراوانى هستند ، و بد كاران در دوزخ‌اند .